Skip to main content

ISE ORO ORUKO ATI AROPO ORUKO NINU GBOLOHUN JSS3(FIRST TERM)

 


ISE ORO ORUKO ATI AROPO ORUKO NINU GBOLOHUN

 

Oro-oruko (Noun) ni awon oro ti won le da duro ni ipo Oluwa,Abo tabi Eyan ninu gbolohun.

Bi apeere :

OLUWA (Subject) : Oluse isele inu gbolohun ni oluwa. Ibere gbolohun ni o maa n saba wa.Apeereoro-oruko ni ipo oluwa ni a fala si nidii yii:

                                                    i.     Bola lo si Ibadan.

                                                  ii.     Ayo jeun yo.

                                                iii.     Alaafia to Ayo.

ABO: (Object) Abo ni olufaragba nnkan ti oluwa se ninu gbolohun.Abo le je yon i aarin tabi ipari gbolohun.Apeere oro-oruko ni ipo abo ni a fala si nidii yii:

                                          I.               Oluko ri Bisi lanaa.

                                       II.               Mo lo si Ibadan ni ijeta.

                                     III.               Sola te Eba.

EYAN (Qualifier)   Ti oro-oruko meji ba telera ninu apola-oruko keji ni eyan oro-oruko akoko ni o yan .Apeere eyan ni a fala si nidii yii:

                                i.                         Iwe Iroyin dara lati ma aka.

                              ii.                         Mo ri Aja Ode

                            iii.                         Eja Aro ni mo ra.

ORO-AROPO-ORUKO (Pronoun) :  Oro-aropo-oruko ni awon oro ti a n lo dipo oro oruko  ninu gbolohun .Bi apeere : Mo,  O,  A, E, Won, Mi, Wa, Yin, Awa, Awon, Iwo, Eyin.

a.      Bolatito ra iwe=O ra iwe           ‘O’ duro fun Bolatito

b.     Olu ati Akin wa =Won wa         ‘Won’ duro fun Olu ati Akin.

Apeere oro-aropo oruko oluwa (Subject)

1.     Mo je eba

2.     O ti de

3.     Won ti lo

4.     A lo oko

Apeere  oro-aropo oruko abo(Object)

1.     Tolu ri mi

2.     Sade n pe wa

3.      Ola ri yin

Apeere  oro-aropo oruko eyan (Qualifier)

1.     Aso mi tutu

2.     Ile yin dara

3.   Bata re wu mi

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

AWON ORISA ILE YORUBA

ISORI EKO : AWON ORISA ILE YORUBA Awon Yoruba gba awon orisa bii asoju tabi iranse olodumare, alarina, lagata tabi alagbewi ni won je. Ero awon Yoruba ni pe olorun feran awon orisa wonyi.   Okanlenirinwo ni awon orisa ile Yoruba . lara won ni Obatala, Orunmila, Esu, Sango, Ogun ati bee bee lo   Obatala ni awon Yoruba pe ni ALAMORERE . Won gbagbo pe oun ni o mo gbogbo eya ara eniyan ki olodumare to mi emi iye si inu won Funfun   ni awon ohun elo obatala, lara won ni ileke funfun, aso funfun, bata funfun. Ounje ti o feran julo ni obe ate ( obe ti ko ni iyo ), igbin ati iyan. Omi ajipon ni obatala maa n mu. Ko feran iwa aito bi iro pipa ati ole- jija. Ko feran elede, epo, emu, iyo, aja tabi omi ikasi   Orunmila ( IFA) ni olodumare fun ni ogbon, imo ati oye lati tun aye se. won gba pe o wa nibe nigba ti olodumare n se ipin ede. Idi niyi ti won fi n pe ni   Eleri-pin   Sango ti a tun n pe ni OLUFIRAN ti je oba alaafin oyo ri. Won gb...
Post a Comment
Read more

IHUN ORO/SILEBU JSS2 (SECOND TERM )

        SILEBU ni ege oro ti eemi lee gbe jade ni eekan soso.Silebu tun le je gige oro si wewe.         IHUN ORO: ihun oro ni ki a hun leta konsonanti ati leta faweli inu ede po di oro.      Orisirisi ona ni ihunoro tabi silebu lee gba waye ninu ede yoruba.Bi apeere: 1.Silebu/ihun oro  lee waye gege bi  faweli. O le je faweli airanmupe tabi faweli      aranmupe.b.a:a,e,e,i,o,o,u,an,en,in,on,un. 2.Silebu/ihun oro tun le waye gege bi apapo konsonanti ati faweli. O le je faweli airanmupe tabi aranmupe .Bi apeere : sun,lo, de, gbin, to,ke abbl. 3.Silebu/ihun oro  le waye bii konsonanti aranmu asesilebu.N ATI M.b.a:oronbo,oronro,adebambo.abbl.                                    ...
Post a Comment
Read more

AWON EYA ARA - IFO SS1

  AKOLE ISE: ATUYEWO AWON EYA ARA - IFO (EYA ARA ISORO) Eya ara ifo ni eya ara ti a maa n lo fun gbigbe iro ifo jade A le pin eya ara ifo si isori meji, awon ni; Eya ara ifo ti a le fi oju ri: apeere: ete oke, ete isale, eyin oke, e yin isale, evigi, aja enu, iwaju a lo n, aarin lion, eyin ahon, afase, ita gongongo, olele, aja-enu, kaa imu Eya ara ifo ti a ko le fi oju ri: Apeere; Edo-foro, komookun, eka-komookun, tan-an-na, inu gogongo, kaa ofun. AWON EYA ARA TI A FI N PE IRO EDE AFIPE: Afipe ni gbogbo eya ara ifo ti won kopa ninu pipe iro ede jede. A le pin awon afipe wonyi si meji; awon nii APIPE ASUNSI: Eyi ni afipe ti o le gbera nigba ti a aba n pe iro won maa n sun soke sodo ti aban soro. Apeere; Afipe asunsi ni, Ete Isale, Eju isale, iwaju alion, aarin alion, eyin ahon, olele. AFIPE AKANMOLE: Eyi ni awon afipe ti ko le gbara soke sugbon ti won maa n duro gbari bi a ba n pe iro jade. Apeere afipe akonmole ni, ete oke, aja-enu, afase, iganna ofun, eyin oke, erigi, olele. Ipo t...
1 comment
Read more