Skip to main content

ORO ATI GBOLOHUN ONIPON-NA

 

ORO ATI GBOLOHUN ONIPON-NA

 Pon-na ni ki oro, apola tabi gbolohun kan ni ju itumo kan lo. Pon-na yato si oro apola tabi gbolohun ti ko ni itumo kan pato, lara oro-oruko tabi oro-ise ni a ti maa n ri oro onipon-na ninu ede Yoruba. Bi apeere:

Oro-oruko : OYIN – 1. Oruko eniyan 2. Orisii kokoro kan 3. Ohun alaadun ti a n ri lati ara kokoro tabi igi kan.(ireke)

Oro-ise : GBE -1. Ki a ko nnkan nile 2. Ki eniyan ja ole 3. Ki eniyan wa ninu isoro 4. Ibi ti a fi se ibujokoo.

AWON ONA TI ORO ONIPON-NA GBA WAYE

1.      Ilo oro eyo kan laarin gbolohunle so gbolohun bee di onipon-na. bi apeere : Ayo lo pa a : eyi le tumo si  (1) idunu ni o fi fa iku si ori ara re (2) Ayo ni eni ti o fi nnkan lu u ti o fi ku

2.     Ailo amin ohun si ori oro. Bi apeere : IGBA : a le ri awon itumo wonyi : (i) Ogorun-un meji (ii) Asiko (iii) Orisii eso ara igi kan (iv) ohun ti awon obinrin maa lo lati fir u eru

3.     Ti oro ko ba si ni kiko sile, bi o ti dun leti ni a o fi se itumo re.  Bi apeere Bamiji Ojo (i) Pipe oruko eniyan (ii) Bamiji o jo (iii) Ba mi ji Ojo.

4.     Pon-na maa waye ni igba ti oro ba ni ohun kan naa yala ni kiko sile tabi ni pipe lenu. Bi apeere : RA : (i) ki nnkan baje (ii) Ki eniyan sanwo oja

5.     Lilo oro bi akanlo ede. Bi apeere :Baba Ade lawo : (i) Baba Ade ko lahun (akanlo ede) (ii) Baba Ade ya owo re ti a si ri (itumo adamo)

6.     Ti isunki tabi aranmo ba waye ninu apola oro. Bi apeere : Kaso : le tumo si ‘ko aso’ tabi ‘ka aso’. Foko : le tumo si ‘fo eko’ tabi fe oko’

7.      Lilo oro asopo bi ati, ayafi tabi afi. Bi apeere : Folasade feran iresi ati ewa. (a) Folasade feran iresi, o tun feran ewa. (b) Folasade feran lati maa je mejeeji po.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

AWON ORISA ILE YORUBA

ISORI EKO : AWON ORISA ILE YORUBA Awon Yoruba gba awon orisa bii asoju tabi iranse olodumare, alarina, lagata tabi alagbewi ni won je. Ero awon Yoruba ni pe olorun feran awon orisa wonyi.   Okanlenirinwo ni awon orisa ile Yoruba . lara won ni Obatala, Orunmila, Esu, Sango, Ogun ati bee bee lo   Obatala ni awon Yoruba pe ni ALAMORERE . Won gbagbo pe oun ni o mo gbogbo eya ara eniyan ki olodumare to mi emi iye si inu won Funfun   ni awon ohun elo obatala, lara won ni ileke funfun, aso funfun, bata funfun. Ounje ti o feran julo ni obe ate ( obe ti ko ni iyo ), igbin ati iyan. Omi ajipon ni obatala maa n mu. Ko feran iwa aito bi iro pipa ati ole- jija. Ko feran elede, epo, emu, iyo, aja tabi omi ikasi   Orunmila ( IFA) ni olodumare fun ni ogbon, imo ati oye lati tun aye se. won gba pe o wa nibe nigba ti olodumare n se ipin ede. Idi niyi ti won fi n pe ni   Eleri-pin   Sango ti a tun n pe ni OLUFIRAN ti je oba alaafin oyo ri. Won gb...
Post a Comment
Read more

IHUN ORO/SILEBU JSS2 (SECOND TERM )

        SILEBU ni ege oro ti eemi lee gbe jade ni eekan soso.Silebu tun le je gige oro si wewe.         IHUN ORO: ihun oro ni ki a hun leta konsonanti ati leta faweli inu ede po di oro.      Orisirisi ona ni ihunoro tabi silebu lee gba waye ninu ede yoruba.Bi apeere: 1.Silebu/ihun oro  lee waye gege bi  faweli. O le je faweli airanmupe tabi faweli      aranmupe.b.a:a,e,e,i,o,o,u,an,en,in,on,un. 2.Silebu/ihun oro tun le waye gege bi apapo konsonanti ati faweli. O le je faweli airanmupe tabi aranmupe .Bi apeere : sun,lo, de, gbin, to,ke abbl. 3.Silebu/ihun oro  le waye bii konsonanti aranmu asesilebu.N ATI M.b.a:oronbo,oronro,adebambo.abbl.                                    ...
Post a Comment
Read more

AWE GBOLOHUN (JSS)

 AWE GBOLOHUN   AWE GBOLOHUN ni ipede to ni oluwa ati ohun ti oluwa n se . ona meji Pataki ni awe gbolohun pin si . Olori awe gbolohun ati awe gbolohun afarahe, Olori awe gbolohun maa n da duro, yoo si ni itumo, o si maa n sise gbolohun abode. Apeere   1) Ola ti sun                2) Mo n bo   Awe gbolohun afarahe tabi afibo : eyi ni gbolohun ti ko le da duro ko si fun wa ni itumo, o maa darale olori gbolohun ni, o si maa n wonpo ninu gbolohun olopo oro ise ( onibo )   Lara awon atoka gbolohun afarahe ni : ti, pe, ki, iba, bi, boya, tabi ati bee bee lo. Awe gbolohun le wa ni   ibeere, aarin tabi ipari gbolohun. Isori meta ni a le pin si. Awon si ni : 1.     ASODORUKO 2.     ASAPEJUWE 3.     ASAPONLE AWE GBOLOHUN ASODORUKO : eyi ni odidi gbolohun ti a so di oro-oruko nipa lilo oro atoka   “PE” Apeere   : ...
Post a Comment
Read more